Energiebesparing en levensduurverlenging van industriële luchtbehandelingssystemen via duurzaam onderhoud en renovatie
In deze opleiding van een halve dag leer je hoe je bij bestaande luchtbehandelingssystemen en HVAC-installaties energieverbruik verlaagt en levensduur verlengt via sustainable maintenance, renovatie en retrofit, mét een praktische methodiek om keuzes te maken, prestaties te verbeteren en een business case te onderbouwen.
Steeds strengere energie- en duurzaamheidsdoelstellingen verplichten organisaties (industrie, zorg, hotels, overheid) om het energieverbruik van gebouwgebonden installaties aantoonbaar te verlagen, terwijl bedrijfszekerheid, binnenluchtkwaliteit en comfort behouden moeten blijven.
Volledige vervanging van luchtbehandelingssystemen, ventilatiekanalen en warmtepompen is daarbij vaak niet nodig of onhaalbaar door beperkte budgetten, ruimtegebrek, lange stilstand en de toenemende focus op circulariteit en total cost of ownership. Tegelijk gaat in bestaande installaties ongemerkt veel energie verloren door luchtlekken, verouderde aandrijftechnieken, vervuiling en corrosie van warmtewisselaars, suboptimale regeling en niet-aangepaste onderhoudspraktijken.
Ondanks dit duidelijke besparingspotentieel ontbreekt vaak een gestructureerde methodiek om deze verliezen correct te identificeren, gerichte technische keuzes te maken en die keuzes cijfermatig te onderbouwen richting management. Deze opleiding biedt daarvoor een praktisch toepasbaar kader waarmee je leert om bestaande professionele luchtbehandelingssystemen en HVAC-installaties te optimaliseren via duurzaam onderhoud en renovatie, én om dit te vertalen naar een onderbouwde business case binnen jouw eigen context.
Inhoud
Context: energie, circulariteit en bestaande HVAC-assets
- Waarom renovatie en retrofit steeds vaker de voorkeur krijgen boven vervanging
- Typische beperkingen in de praktijk: ruimte, stilstand, continuïteit
- Plaats van professionele luchtbehandeling en HVAC-installaties binnen energieaudits en duurzaamheidsdoelstellingen
- Normatieve context (kaderend):
- Europese energie-efficiëntieprincipes (Ecodesign/ERP) en hun impact op bestaande installaties
- Wat regelgeving wel en niet vraagt van asset owners (context, geen toepassing)
- Energiebesparing, energiemeting en gebouwautomatisering (BACS/GBS) als onderdeel van duurzaam asset management
Typische verliesmechanismen in bestaande installaties
- Luchtlekken in ventilatiekanalen en hun impact op debiet en energieverbruik
- Aandrijftechnieken: riemaandrijving versus direct drive
- Vervuiling en corrosie van warmtewisselaars (binnen- en buitenopstelling)
- Suboptimale regeling en gebrek aan belastingsturing
- Filterstrategie en drukverlies bij frequentiegestuurde ventilatie
Best Beschikbare Technieken voor energie en levensduur
- Luchtlekreductie in bestaande ventilatiekanalen
- principe van luchtdichtheid, druktesten en lekpercentages
- randvoorwaarden: toegankelijkheid, hygiëne, veiligheid
- Optimalisatie van warmte- en koudewisselaars en thermische installaties (COP-denken)
- invloed van vervuiling, corrosie en afzettingen op warmteoverdracht en energieprestatie
- reiniging en bescherming als levensduurstrategie
- Renovatie en reconditionering van luchtbehandelingskasten
- corrosieherstel, hygiënische staat, behoud van structureel goede componenten
- Ventilatorombouw en aandrijftechniek
- energielogica van direct drive en EC-fans
- voordelen voor bedrijfszekerheid en capaciteit
- Regeling en monitoring als aanvullende hefboom
- belang van waterkwaliteit en waterbehandeling bij watergevoede HVAC-systemen en adiabatische koeling
- Voorbeelden van beleids- en marktontwikkelingen (o.a. Nederland) als richtinggevend kader
Conditiebepaling als basis voor beslissingen
- Waarom conditiebepaling cruciaal is vóór renovatie of vervanging
- Opzetten van een praktische conditiescore voor luchtbehandeling en HVAC-installaties
- beoordeling van behuizing, warmtewisselaars, ventilatoren, filters, regeling en kanalen
- Prioriteiten bepalen: onderhouden, renoveren, retrofitten of vervangen
Onderhoudsstrategie: van periodiek naar onderbouwd
- Grenzen van klassiek periodiek onderhoud
- Veel voorkomende fouten bij maintenance
- Filterbeheer en energie-impact
- Introductie tot conditiegebaseerd onderhoud (CBM)
- welke parameters zinvol zijn om op te volgen
- wanneer monitoring toegevoegde waarde biedt
Meten en onderbouwen: van data naar business case
- Welke metingen minimaal nodig zijn om prestaties te objectiveren
- Interpretatie van meetresultaten: theorie versus praktijk
- Inschatten van besparingspotentieel per maatregel
- Opbouw van een eenvoudige business case
- energiebesparing, investering, terugverdientijd
- impact op total cost of ownership
Integratie en toepassing: van inzicht naar actie
- Integrale benadering: techniek, onderhoud, energie en levensduur
- Korte interactieve oefening:
- installatie analyseren
- prioriteiten bepalen
- maatregelen kiezen
- business case schetsen
- Hoe inzichten vertalen naar een onderbouwd voorstel richting management of stakeholders
Leerdoelstellingen
Na het volgen van deze opleiding, kan je:
- Identificeren waar de belangrijkste energieverliezen en degradatiemechanismen zitten in bestaande luchtbehandelingssystemen en HVAC-installaties (bv. luchtlekken, aandrijvingsverliezen, vervuiling/corrosie, warmteoverdrachtsverliezen, waterkwaliteit, foutieve regeling en filterdrukverlies).
- Uitleggen welke retrofit- en renovatiemaatregelen beschikbaar zijn en wanneer je welke maatregel overweegt.
- Beoordelen of renovatie/ombouw technisch en praktisch haalbaar is, rekening houdend met ruimte, toegankelijkheid, stilstand, en kriticiteit van de toepassing.
- Opzetten van een eenvoudige conditiebepaling (scoremethodiek) om prioriteiten te bepalen: monitoren, onderhouden, renoveren/retrofitten of vervangen.
- Meten en interpreteren van basisparameters (debiet, drukverlies, energieverbruik) die nodig zijn om prestaties te objectiveren.
- Schatten en berekenen van een eenvoudige business case: besparingspotentieel → € per jaar, investeringsinschatting → terugverdientijd, en impact op TCO.
- Formuleren van een praktisch verbeterplan met duidelijke next steps: metingen, quick wins, grotere ingrepen, en onderhouds-/monitoringaanpak.
- Herkennen welke relevante normen, richtlijnen en wettelijke kaders van toepassing zijn op energieoptimalisatie, renovatie, monitoring en onderhoud van professionele luchtbehandelingssystemen en HVAC-installaties.
Over de trainer
Stijn Van Eemeren is sinds 2017 zaakvoerder en medeoprichter van AQ International, de Belgische vestiging van AQ Group. Hij heeft meer dan 25 jaar ervaring in energieoptimalisatie en HVAC-technologie, en bouwde zijn expertise op in diverse technische en commerciële functies binnen de sector. Na zijn opleiding als ingenieur startte hij zijn carrière bij Daikin als sales specialist in warmtepompen. Vervolgens breidde hij zijn kennis verder uit als productmanager bij Etap Lighting en als sales consultant bij Encon, gespecialiseerd in energieadvies. Bij Vertiv was hij actief als service sales accountmanager, waar hij zich toelegde op de energie-efficiëntie van koelinstallaties in datacenters.
Doelpubliek
Deze opleiding is bedoeld voor technische professionals die verantwoordelijkheid dragen voor prestaties, kosten en betrouwbaarheid van gebouwgebonden installaties, zoals:
- Maintenance managers en maintenance engineers
- Facility/technical managers (gebouwenbeheer, zorg, hotels, overheid)
- Asset & reliability engineers met scope op utilities/HVAC-assets
- Energy managers en projectverantwoordelijken die besparingsprojecten moeten onderbouwen en prioriteren
- Service- en onderhoudsverantwoordelijken bij organisaties met grote of kritische luchtbehandelingsinstallaties en/of warmtepompen
Locatie: Dexis Antwerpen, Noorderlaan 77
Hou me op de hoogte
BEMAS Corporate Sponsors
