Partiële ontlading: van theorie en meettechniek tot praktijkdiagnose
Partiële ontlading kan een vroege aanwijzing zijn dat de elektrische isolatie van een asset onder druk staat. Het fenomeen kan optreden in onder meer elektromotoren, kabels, elektrische installaties en middenspannings- of hoogspanningscomponenten.
Voor onderhouds- of asset-management-professionals ligt de uitdaging echter niet alleen in het detecteren ervan. Een meetwaarde wordt pas bruikbaar wanneer je begrijpt wat precies gemeten wordt, welke meetmethode geschikt is voor de toepassing en hoe je het resultaat correct interpreteert.
Bij elektromotoren die door frequentieregelaars worden aangedreven, wordt die uitdaging nog groter. Snelle spanningsflanken en schakelgedrag kunnen de elektrische belasting van het isolatiesysteem beïnvloeden. Ook de constructie en bedrijfsomgeving van de motor, waaronder oliekoeling en impregnatie van de wikkelingen, spelen een rol in het gedrag van partiële ontlading.
Tijdens dit praktijkgerichte namiddagseminar krijg je eerst een onafhankelijke technische introductie door onderzoekers van Universiteit Gent. Daarna ga je in kleinere groepen aan de slag tijdens interactieve praktijksessies met verschillende meettechnologieën. Zo krijg je niet alleen inzicht in wat partiële ontlading is, maar ook in hoe je metingen uitvoert, beoordeelt en vertaalt naar relevante informatie voor onderhoud en asset management.

Programma
12:30 – Ontvangst met broodjes
Ontvangst
13:30 – Welkomstwoord
Door Wim Vancauwenberghe, BEMAS en Bernard Benker, Control & Protection
13:35 - Technische introductie tot partiële ontlading
Peter Sergeant en/of Mehmet Güleç, Universiteit Gent
De presentatie behandelt:
- Theorie van partiële ontlading
- Wat is partiële ontlading en hoe ontstaat het?
- Welke elektrische en isolatietechnische mechanismen spelen een rol?
- Wanneer vormt partiële ontlading een risico voor de betrouwbaarheid van een asset?
- Meettechnieken voor partiële ontlading
- Principes achter verschillende meetmethodes
- Waarom de geschikte meettechniek afhangt van asset en toepassing
- Aandachtspunten bij het uitvoeren van een meting
- Risico op partiële ontlading in elektromotoren aangedreven door frequentieregelaars
- Impact van snelle spanningsflanken en schakelgedrag
- Elektrische belasting van de isolatie tussen windingen
- Betekenis voor de betrouwbaarheid en levensduur van motorwikkelingen
- Invloed van olie en impregnatie op partiële ontlading in elektromotoren
- Invloed van de omgeving en het isolatiesysteem op het ontstaan van partiële ontlading
- Effect van oliekoeling en impregnatiematerialen op het gedrag van de isolatie
- Interpretatie van meetresultaten en beïnvloedende parameters
- Waarom een gemeten waarde op zichzelf niet volstaat
- Welke test- en bedrijfsparameters je mee in rekening neemt
- Hoe meetresultaten kunnen bijdragen aan een onderbouwde beoordeling van de assetconditie
14:30 – Interactieve demo's: Partial Discharge meten in de praktijk
Na de technische presentatie worden de deelnemers verdeeld over drie kleinere groepen. Elke groep doorloopt de drie demosessies. Per sessie is ongeveer 30 tot 40 minuten voorzien. Je ziet verschillende meetprincipes en toepassingen in de praktijk en krijgt de gelegenheid om rechtstreeks vragen te stellen over de mogelijkheden en beperkingen van de gebruikte technieken.
Demo 1: Hoe spoor je Partial Discharge op in een installatie die in bedrijf is? - Spreker – EA Technology
Hoe detecteer je partiële ontlading zonder een installatie buiten bedrijf te nemen? In deze demo maak je kennis met technieken voor online PD-screening van onder meer middenspanningsschakelinstallaties en kabels. Je ziet hoe verschillende detectieprincipes, zoals TEV, ultrasone detectie en HFCT, worden ingezet om mogelijke PD-activiteit op te sporen. Daarbij komt ook aan bod hoe je van een eerste indicatie naar een betere lokalisatie en beoordeling van de bron gaat.
Demo 2: Hoe voer je een offline Partial Discharge-diagnose uit op middenspanningskabels en lokaliseer je de bron? - Spreker – b2 electronics
Bij kabeldiagnostiek wil je niet alleen weten óf er partiële ontlading aanwezig is, maar ook waar die zich bevindt en wat dit zegt over de toestand van de kabel, mof of eindsluiting. Tijdens deze demo zie je hoe een middenspanningskabel met een geschikte testspanning offline wordt onderzocht, hoe PD-signalen worden gemeten en hoe de locatie van een mogelijke ontladingsbron langs de kabel kan worden bepaald. Ook de combinatie van Partial Discharge- en Tan Delta-metingen en hun rol bij conditiebeoordeling komt aan bod.
Demo 3: Hoe detecteer en analyseer je Partial Discharge in motoren en andere elektrische assets? - Spreker – Megger
Partiële ontlading meten is meer dan vaststellen dat er een signaal aanwezig is. Tijdens deze demo ontdek je hoe PD-metingen kunnen worden toegepast op motoren en andere elektrische assets en hoe verschillende sensoren en meetprincipes daarbij worden ingezet. Je ziet hoe meetgegevens en PD-patronen worden geanalyseerd en welke informatie ze kunnen geven over de conditie van het isolatiesysteem. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan het verschil tussen een snelle screening en een meer diepgaande diagnostische meting.
16:30 – Presentatie en Rondleiding door de werkplaats
met aandacht voor electrical repair bij Maintenance Partners
Door Bas Schelfaut, Maintenance Partners
17:30 – Afsluiting en netwerkdrink
Voorziene einde 18:00
Wat leer je tijdens deze middag?
Je leert hoe partiële ontlading ontstaat, hoe verschillende meetmethodes worden toegepast en welke factoren de meting en interpretatie beïnvloeden. Door de combinatie van onafhankelijke technische duiding en praktijkdemonstraties krijg je een beter kader om te beoordelen welke aanpak relevant is voor jouw elektrische assets en onderhoudsstrategie.
Neem deel aan dit praktijkgerichte seminar en verdiep je inzicht in het detecteren en interpreteren van partiële ontlading. Het aantal plaatsen is beperkt.
Over de sprekers
Prof. dr. ir. Peter Sergeant is hoogleraar aan de Faculteit Ingenieurswetenschappen en Architectuur van Universiteit Gent, binnen de Vakgroep Elektromechanica, Systeem- en Metaalengineering. Zijn expertise ligt onder meer bij elektrische aandrijftechniek, elektrische machines en de modellering, ontwikkeling en testing van elektrische aandrijfsystemen.
Dr. Mehmet Güleç is postdoctoraal wetenschappelijk medewerker aan dezelfde vakgroep en verbonden aan het Labo Energie & Systemen en MIRO. Zijn onderzoek situeert zich onder meer rond de modellering en optimalisatie van elektrische machines en de betrouwbaarheid van elektromotoren.
Beide onderzoekers werken rechtstreeks rond de problematiek van partiële ontlading in motorwikkelingen. In recent gezamenlijk onderzoek bestudeerden ze onder meer de nauwkeurigheid van PD-metingen bij invertergevoede motoren, de invloed van schakelfrequentie en snelle spanningspulsen, en de invloed van temperatuur, koelolie en impregnatiematerialen op het ontstaan van partiële ontlading.
Praktische informatie
- Neem veiligheidsschoenen en een veiligheidsbril mee
- Schrijf je snel in, want de plaatsen zijn beperkt tot 40 personen
In samenwerking met