Back to basics : de kriticiteit van uw machinepark inschatten

Als onderhoudsmanager wordt u dagelijks geconfronteerd met het technisch en administratief beheer van een heleboel industriële installaties. Qua volume is dat vrij aanzienlijk. 

Uw opdracht: de beschikbaarheid van assets garanderen door de oorspronkelijke functies ervan in stand te houden of te herstellen en daarbij gedurende een bepaalde periode een vereist kwaliteitsniveau te garanderen. Dit is het hoofddoel van preventief onderhoud.

Deze verschillende uitrustingsstukken hebben echter niet dezelfde kriticiteit en behoeven dus niet noodzakelijk dezelfde aandacht; het is dus van essentieel belang om zo nauwkeurig mogelijk de technische en financiële gevolgen van een eventueel defect van een onderdeel (motor, versnellingsbak, pomp, instrumenten, enz.) voor de algemene resultaten van uw bedrijf te ramen.

Deze evaluatie van het kriticiteitsniveau stelt u in staat over- of onder-onderhoud van de verschillende onderdelen van uw machinepark te vermijden, uw aandacht te richten en uw inspanningen te concentreren waar dat nodig is.

Tijdens mijn verschillende advies- en betrouwbaarheidsopdrachten heb ik telkens weer gehoord: "Ik heb een online proces en alles is kritisch. Als een machine stopt, stopt de productie".

Dat is waarschijnlijk waar, maar de totale impact van een storing is specifiek voor elk stuk uitrusting en moet aan de hand van verschillende criteria worden beoordeeld. Dat is het doel  van kriticiteitsanalyses zoals MERIDE (Methode voor de evaluatie van industriële risico's van storingen in apparatuur).

De kriticiteit van een industriële uitrusting is namelijk een functie van verschillende criteria en niet alleen van het verlies aan productiewinst, dat in feite het resultaat is van de invloed van een defect op deze criteria.

MERIDE studies worden uitgevoerd op een vrij hoog niveau van functionele boom (niveau 2 of 3). Dit type analyse wordt niet toegepast op het niveau van de onderhoudbare component.
De verschillende criteria variëren naar gelang van het soort industrie, de sector en de strategie van het bedrijf. De meest voorkomende zijn de volgende:

Wat is de impact van een mislukking op :
- Veiligheid van mensen en machines
- Productie (kwantitatief)
- Kwaliteit van het eindproduct
- Machine-uitvaltijd
- De directe kosten van onderhoud
- Het merkimago van de onderneming
- ...

Deze verschillende criteria worden in een matrixvorm gegoten, waarbij de impact over het algemeen wordt geschat van 1 tot 4, van de minst beïnvloedende (1) tot de meest beïnvloedende (4).

Er zij op gewezen dat deze evaluatiematrices verschillend kunnen zijn voor verschillende gebieden binnen eenzelfde fabriek. Evenals bij de opstelling van onderhoudsplannen wordt "kopiëren en plakken" sterk afgeraden.

Deze geschatte waarde wordt vergeleken met het optreden van de storing; dit optreden hangt nauw samen met de intrinsieke betrouwbaarheid van de beoordeelde functie.

Ook andere aanvullende factoren zullen de meting van het effect van een mislukking op deze verschillende criteria wegen, zoals
- De beschikbaarheid en leverbaarheid van reserve-onderdelen: Zijn de voor de herstart vereiste onderdelen gecodeerd, opgeslagen en snel beschikbaar bij een geïdentificeerde leverancier?
- Is de technische documentatie beschikbaar en bijgewerkt?
- Heb ik de technische controle van de interventie intern of moet ik een beroep doen op gespecialiseerde externe arbeidskrachten?
- Beschik ik over het specifieke gereedschap dat voor het werk nodig is of moet ik dat huren?
- Zijn er verwijderings- en installatieprocedures?
- Bestaat er reeds een plan voor preventief onderhoud van de betrokken uitrusting?

De pragmatische analyse van deze criteria en factoren zal het mogelijk maken een globale raming van de kriticiteit te maken en dus een aangepaste onderhoudsstrategie toe te passen of, zo nodig, bestaande onderhoudsplannen te herzien en aan te passen. De MERIDE-studie kan, in bepaalde gevallen van hoge kriticiteit, leiden tot een meer geavanceerde studie van het type RCM-AMDEC op het niveau van de onderhoudbare componenten die de geanalyseerde functie vormen.

Het uiteindelijke doel van de MERIDE-analyse is de nadruk te leggen op het evenwicht en het "kosten-risico" evenwicht, dat de essentie is van asset management.

"Wat kost het om het actieplan uit te voeren?" versus "Wat gaat het me waarschijnlijk kosten als ik het niet doe?
 

 

Dit soort analyse is niet triviaal en soms moeilijk intern uit te voeren; het is inderdaad soms moeilijk om het emotionele of "sentimentele" aspect van de dingen te negeren en pragmatisch en objectief te blijven. Deze studies worden uitgevoerd in werkgroepen die bestaan uit onderhouds-, productie-, veiligheids- en milieupersoneel, en soms de aankoopdienst. Vaak is het relevant om zich te laten bijstaan door een externe deskundige, die geen directe band met het bedrijf heeft en die de methodologie perfect beheerst, wat een objectieve en pragmatische visie zal garanderen.

Concluderend kunnen wij zeggen dat een duidelijke en gedocumenteerde visie op de kriticiteit van uw industriële uitrusting u in staat zal stellen uw onderhoudsbeleid zo nauwkeurig mogelijk aan te passen en bijgevolg uw onderhoudskosten te optimaliseren. Dit is een eerste vereiste voor elke benadering van betrouwbaarheid en voortdurende verbetering in het onderhoud.

 

Door Pascal Leblanc, Senior Project Manager Reliability bij EQUANS.